W okresie Wiosny Ludów Marks i Engels napisali Manifest Komunistyczny, zapowiadając w nim widmo komunizmu, krążącego po Europie. Komunizm rosyjski opierający się na ideologii Marksa i Engelsa, rozwinięty przez Lenina, a następnie ukształtowany przez Stalina, wywarł wielki wpływ na życie polityczne, gospodarcze i społeczne setek milionów ludzi na świecie. Widmo komunizmu krąży nie tylko po Europie – krąży dalej na Dalekim Wschodzie i w Ameryce Środkowej. Homo sovieticus, ukształtowany przez system totalitarny, żyje dotąd w nas – system „wyprał” nam mózgi, zakłócił zdolność indywidualnego myślenia, rozwiązywania problemów, oduczył życiowej aktywności i przedsiębiorczości. Patologię życia społeczno-gospodarczego, jako dziedzictwo „komuny”, widać w krajach byłego ZSRR, gdzie działalność gospodarcza opiera się na układzie, będącym mieszanką mafii, dawnego aparatu władzy i bezpieki.